Ipamorelin: ένα πενταπεπτίδιο με εκλεκτικό προφίλ
Το Ipamorelin είναι ένα συνθετικό πενταπεπτίδιο από πέντε αμινοξέα και ανήκει στα εκκριταγωγά της αυξητικής ορμόνης. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 περιγράφηκε ως το πρώτο εκλεκτικό εκκριταγωγό GH: στα πειράματα εκείνης της εποχής διέγειρε την απελευθέρωση της αυξητικής ορμόνης (GH) χωρίς να διεγείρει στον ίδιο βαθμό τις υπόλοιπες ορμόνες της υπόφυσης. Ακριβώς αυτό το ερώτημα της εκλεκτικότητας κάνει το μόριο ενδιαφέρον μέχρι σήμερα.
Το σημείο δράσης είναι η οδός των υποδοχέων GHRP και γρελίνης. Το Ipamorelin ανήκει στα μιμητικά της γρελίνης και συνδέεται με τον αντίστοιχο υποδοχέα στα σωματοτρόπα κύτταρα της υπόφυσης. Εκεί κινητοποιεί έναν κυτταρικό καταρράκτη σηματοδότησης, στο τέλος του οποίου βρίσκεται η έκκριση GH. Επειδή αυτή η οδός περνά από διαφορετικό υποδοχέα από ό,τι στο GHRH, το προφίλ διαφέρει από εκείνο ενός ανάλογου GHRH.
Εκλεκτικότητα: η αυξητική ορμόνη στο επίκεντρο
Η απελευθέρωση GH αποτελεί μέρος ενός συντονισμένου ρυθμιστικού κυκλώματος: το GHRH τη διεγείρει, η σωματοστατίνη την αναστέλλει και η οδός της γρελίνης παρέχει δική της είσοδο. Ένα εκκριταγωγό που αξιοποιεί κυρίως αυτή την τρίτη οδό καθιστά τον σωματοτροπικό άξονα προσβάσιμο με στοχευμένο τρόπο.
Στις πρωτότυπες εργασίες, το Ipamorelin εξετάστηκε σε κύτταρα υπόφυσης αρουραίων, σε αρουραίους και σε χοίρους. Διαπιστώθηκε απελευθέρωση GH. Ιδιαίτερα διαφωτιστική ήταν η σύγκριση με τα GHRP-2 και GHRP-6: υπό το Ipamorelin η απόκριση ACTH και κορτιζόλης ήταν μικρότερη από ό,τι υπό τα δύο πεπτίδια αναφοράς (πρωτότυπη μελέτη των Raun και συνεργατών).
Τα ευρήματα αυτά προέρχονται από κυτταρικά και ζωικά μοντέλα. Δείχνουν πώς δρα το πεπτίδιο σε αυτά τα συστήματα και δεν αποτελούν απόδειξη ότι στον άνθρωπο η κορτιζόλη ή ανεπιθύμητες ενέργειες μένουν ανεπηρέαστες.
Τι μετρήθηκε στον άνθρωπο
Το 1999, το Ipamorelin εξετάστηκε σε μια πρώιμη κλινική μελέτη σε υγιείς άνδρες εθελοντές. Μετρήθηκε ένα επεισόδιο οξείας απελευθέρωσης GH· παράλληλα, η πορεία της ουσίας στον οργανισμό μπορούσε να περιγραφεί με ένα φαρμακοκινητικό-φαρμακοδυναμικό μοντέλο (μελέτη των Gobburu και συνεργατών). Για την έρευνα, αυτό αποτελεί αξιόπιστη ένδειξη ότι ο άξονας GH του ανθρώπου αντιδρά στο πεπτίδιο.
Ωστόσο, μια οξεία ορμονική αιχμή παραμένει βιοδείκτης. Η μελέτη ήταν μικρή και περιορισμένη σε υγιείς άνδρες, όπως συνηθίζεται στις πρώιμες κλινικές δοκιμές. Η τιμή της ορμόνης δεν λέει τίποτα για μυϊκή μάζα, σωματικό λίπος, ποιότητα ύπνου ή ανάκαμψη· γι' αυτό χρειάζονται μελέτες με ακριβώς αυτά τα τελικά σημεία.
Γιατί εξετάστηκε η λειτουργία του εντέρου
Η γρελίνη και τα εκκριταγωγά GH δεν επηρεάζουν μόνο την υπόφυση. Η οδός του υποδοχέα συμμετέχει επίσης στον έλεγχο της γαστρεντερικής κινητικότητας, και η καθυστερημένη λειτουργία του εντέρου μετά από κοιλιακές επεμβάσεις αποτελεί κλινικά σημαντικό πρόβλημα. Από αυτή τη σύνδεση προέκυψε το ερώτημα αν ένα μιμητικό της γρελίνης μπορεί να επηρεάσει ευνοϊκά τον μετεγχειρητικό ειλεό μετά από εκτομή εντέρου.
Η μελέτη φάσης II και το πρωτεύον αποτέλεσμά της
Το 2014, μια πολυκεντρική, διπλά τυφλή και ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη φάσης II εξέτασε το Ipamorelin σε ασθενείς μετά από εκτομή εντέρου· συμπεριλήφθηκαν 117 άτομα (μελέτη φάσης II των Beck και συνεργατών). Ο χρόνος μέχρι το πρώτο ανεκτό στερεό γεύμα ήταν αριθμητικά μικρότερος υπό Ipamorelin, αλλά η πρωτεύουσα σύγκριση δεν έφτασε σε στατιστική σημαντικότητα με p = 0,15.
Για αυτό το τελικό σημείο, η μελέτη παραμένει επομένως αρνητικό εύρημα: μια τάση χωρίς τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητα. Σημαντικά είναι επίσης το ενδοφλέβιο σκεύασμα της μελέτης και ο χειρουργικός πληθυσμός· το αποτέλεσμα δεν μπορεί να μεταφερθεί σε συνήθεις πεπτικές διαταραχές.
Αγορά Ipamorelin: παραλλαγές για την έρευνα
Το Ipamorelin διατίθεται σε παραλλαγή με 5 mg και με 10 mg ανά φιαλίδιο. Όσοι χρειάζονται το πεπτίδιο για δικό τους ερευνητικό έργο μπορούν να αγοράσουν Ipamorelin και να επιλέξουν στο κατάστημα την κατάλληλη ποσότητα.